Hij is niet in een paar woorden te vangen, al vangt hij de wereld om zich heen zelf maar wat graag met woorden die hout snijden. Spoken word-artiest, presentator, docent, ondernemer: hij is overal, en de laatste tijd vooral bij zijn zoon Sunny-Joe. Een gesprek met Elten Kiene gaat over de lessen uit zijn jeugd, over je eigen pad durven creëren en over stemmen voor de wereld waarin je kind opgroeit.
Nog maar een paar dagen geleden stond Elten Kiene op het podium als host van de openingsshow van 40 jaar Eurosonic Noorderslag, Europa’s grootste showcasefestival voor nieuwe muziek. Op deze zonnige dinsdagochtend zet hij gewoon het vuilnis buiten. Een stralende lach, zijn outfit een met zorg uitgekozen combinatie van nieuw en vintage; flamboyant en bescheiden tegelijk.
Als de vuilniszak in de container ligt, strijkt hij neer bij Vicini in Kralingen. Straks wandelen, eerst koffie.
Elten laat zich moeilijk in één zin vangen. Wie toch een poging doet, komt op een flinke opsomming. Hij is spoken word-artiest, presentator, organisator en workshopdocent – onder meer op scholen en in jeugdgevangenissen. Hij is de medeoprichter van het invloedrijke platform Woorden Worden Zinnen, dat sinds 2025 onder de vleugels van Poetry International opereert. Zijn stem is inmiddels een vaste waarde op podia variërend van North Sea Jazz tot Down The Rabbit Hole en Wantijpop. En in 2020 ontving hij de Cultuurprijs Zuid-Holland voor zijn bijdrage aan literaire programma’s en zijn rol in het stimuleren van jong poëzietalent.
“Ik heb altijd veel dromen gehad en doe ook gewoon van alles”, zegt Elten, terwijl hij de eerste slok van zijn Americano neemt. “Ja, het is druk, maar het zijn allemaal dingen met goede energie, dingen die kloppen met wie ik ben. En als het klopt, wil ik ook alles kunnen geven. De kunst is niet om minder te doen, maar om de balans te bewaken.”
Die balans is sinds vijftien maanden urgenter dan ooit. Zoontje Sunny-Joe heeft zijn wereldbeeld op z’n kop gezet. “Het vaderschap heeft me enorm verrijkt. Het zet je blikveld in een heel nieuw perspectief. Echt, het verandert alles.”
De dynamiek van de stad maakt binnenkort plaats voor de rust van Rhoon. Wonen in hartje Kralingen is grandioos, maar met een opgroeiend kind en de eeuwige zoektocht naar een parkeerplek voor de deur, lonken de alternatieven. Het is een periode van oogsten en vooruitkijken.
“Sommige momenten hebben me echt uit mijn comfortzone gehaald”, blikt Elten terug, terwijl hij achteroverleunt. Hij doelt op de vuurdoop bij Eurosonic Noorderslag. Een jubileumshow, grotendeels in het Engels en strak volgens script – een contrast met de vrije improvisatie waarin hij normaal floreert. “Siegfried & Joy waren de openingsact en zij toverden me met hun signature magic move het podium op. De dag erna hostte ik de Music Moves Europe Awards met de Oekraïense superster Alina Pash. Bij elk juryverslag maakte ik een spoken-wordtekst. Joh, door die ervaring ben ik echt centimeters gegroeid!”
‘Al het mooie in het leven gaat buiten het draaiboek om’
Dr. Zamenhofstraat 5
De makelaar belt. Elten moet hem even opnemen; de verhuizing is dichtbij. Wandelend richting het Kralingse Bos switcht Elten moeiteloos tussen een diep gesprek en een krachtige pose voor de lens.
“Er liggen hier veel herinneringen”, vertelt hij. “Ik was anderhalf toen we vanuit Suriname naar Nederland kwamen. Het grootste deel van m’n leven woonde ik in Dordrecht, maar daarvoor woonden we hier, in Kralingen.” Hij stopt even en legt extra nadruk op de woorden: “In de Dr. Zamenhofstraat. Vlakbij dus. Ik zat op de Bavokring.”
Die tijd is in zijn geheugen gegrift als een filmstrip die plotseling stopt. “Ik had een oudere broer – hij is er niet meer. Mijn moeder leerde ons al jong dat je altijd je straat en huisnummer uit je hoofd moest kennen: Dr. Zamenhofstraat 5. Als je verdwaalde, moest je dat kunnen opzeggen tegen een agent of een volwassene. Ze was streng, ja, maar die strengheid kwam voort uit een noodzaak tot overleven.”
Hij pauzeert bij een splitsing in het pad. “Ik weet nog dat we op een dag naar huis liepen. Gewoon, een dag zoals alle andere. Maar we zijn eigenlijk nooit meer thuisgekomen. Zo kwamen we in het Blijf-van-mijn-lijfhuis terecht. De volgende dag waren we in Dordrecht. Als kind ervaar je dat niet als een trauma; je volgt je moeder. Je vertrouwt op de hand die je vasthoudt. Pas veel later, als volwassene, voel je de angst en de onzekerheid die onder die beslissing lagen.”
Gouden ringen en een bankje in de zon
Terwijl hij verder het bos ingaat, toont hij zijn handen, versierd met markante gouden ringen.“Deze om mijn ringvinger? Die kreeg ik van mijn vader toen ik hem voor het eerst ontmoette”, vertelt hij, terwijl hij de ringen aanwijst als een tastbaar familiearchief. “Deze om mijn middelvinger is voor mijn broer. En aan mijn andere hand draag ik mijn moeder. Als pa er zit, dan moet ma er ook zijn.” Ernaast blinkt zijn trouwring.
Hij kijkt even uit over het water en wijst dan naar een eenzaam bankje dat in het bleke zonlicht staat. “Dat is een heilige plek voor mij. Het was de eerste keer dat we met z’n drietjes onderweg naar huis waren nadat Sunny-Joe uit het ziekenhuis kwam. Eigenlijk mocht hij officieel nog niet naar buiten, hij was zo klein en kwetsbaar. Maar het was zo’n schitterende dag in oktober… We konden het niet laten en hebben daar een tussenstop gemaakt.” Hij glimlacht bij de herinnering. “Al het mooie in het leven gaat buiten het draaiboek om.”
Durven kiezen
De creativiteit van Elten is een erfenis, gelooft hij. “Ik kom uit een ondernemersfamilie. We zijn niet allemaal onder hetzelfde dak opgegroeid, maar er stroomt een soort gedeeld vuur door onze aderen. Ambitie. Mijn broer werkt bij de politie in Suriname, mijn oudste zus bij de overheid, mijn andere zus bij een verzekeringsmaatschappij, maar ze ondernemen er allemaal van alles naast. Wat ons bindt, is een zekere trots: we vragen niet snel om hulp. Eerst zelf proberen, eerst zelf bouwen. Pas als het echt niet anders kan, dan vragen we het.”
Voor Elten is ondernemerschap een vorm van creativiteit; het vermogen kansen te zien en obstakels te omzeilen. “Als kind op straat, met voetballen, was ik al degene die het initiatief nam en teams maakte. Nog steeds geldt: als ik iets wil, ga ik ernaartoe, praten, proberen. Niet jammeren dat je niet gevraagd bent of je gepasseerd voelen, maar proactief zijn.” Hij denkt even na, besluit dan: “De wereld vindt altijd iets van je, dus kun je maar beter eerst iets van jezelf vinden. Als ik op een podium sta, wil ik met mijn volle gewicht achter mezelf kunnen staan.”
Hij passeert een groepje wandelaars en Elten groet vriendelijk. Zijn pad was verre van lineair, vervolgt hij dan. Hij zwierf van het Grafisch Lyceum naar de Kunstacademie, om er uiteindelijk voortijdig te vertrekken. “Ik ben altijd een beetje de vreemde eend geweest”, zegt hij. “In een ander leven was ik misschien profvoetballer geworden. Nu ben ik ondernemer en artiest. Mijn eerste tekst schreef ik pas op mijn twintigste. Sommigen zouden zeggen: ‘laat’, maar zo heb ik het nooit gezien. Het kwam wanneer het kwam.”
Hij haalt een quote van rapper Akwasi aan. “Akwasi zei eens: Je vindt jezelf in de verhalen van anderen. Toen ik dat hoorde, dacht ik meteen: dat herken ik. We leren van elkaar, we herkennen onszelf in de ander. In mijn workshops, of dat nu op een school is of in een jeugdgevangenis, is dat de kern.”
Een daad van moed
In de gevangenis werkt hij met jongens die vaak het gevoel hebben dat hun verhaal al geschreven is door de rechter of de maatschappij. “Ik ben daar niet om ze te fiksen – wie ben ik? Ik laat alleen zien hoe ik mijn gereedschap gebruik.” Schrijven is voor Elten een daad van moed, een superkracht én een tool die je moet durven inzetten. “In mijn workshops geldt: ik deel wat ik weet, zonder te doen alsof ik alles weet. Ik werk met tijdsdruk: ‘Je hebt één minuut, schrijf.’ Juist dan gaan ze voorbij de censuur van hun eigen brein, de stem die zegt dat ze het niet kunnen of dat het niet stoer genoeg is. Dan komt hun echte stem naar buiten. Ze ontdekken dat ze met hun eigen woorden een nieuwe werkelijkheid kunnen creëren.”
Hij is zich bewust van de ongelijkheid in startposities. “We kiezen onze wieg niet. Dat bepaalt mede hoe kwetsbaar je bent voor invloeden van buitenaf. Sommige van die jongens zijn simpelweg op de verkeerde plek geboren met de verkeerde voorbeelden. Mijn rol is een uitnodiging te zijn: als ik hier kan staan, met mijn rugzak en mijn verhaal, dan kun jij dat ook. Bring yourself.”
‘De wereld vindt altijd iets van je, dus kun je maar beter eerst iets van jezelf vinden’
Stemhokje
Die drive om verschil te maken stopt voor Elten niet bij een workshop: ze zit in hoe hij naar de wereld kijkt waarin zijn zoon opgroeit. “Gisteravond zag ik op tv de schokkende cijfers over zelfmoord onder jongeren. Dan kan ik niet wegzappen. Ik vraag me meteen af: wat betekent dit voor mij? Waar ligt mijn verantwoordelijkheid? Het zit in micro-momenten. In de klas, op straat, in de supermarkt. Het is het principe van Ubuntu: ik ben omdat wij zijn. Each one teach one. Als iemand in mijn bijzijn een grap maakt die eigenlijk een trap is naar een minderheid of een kwetsbare groep, dan schakel ik. Dan zeg ik: ‘Luister, dit is niet cool.’”
Die scherpte komt voort uit zijn eigen geschiedenis; Elten weet wat het is om op te groeien zonder vader, in de onzekerheid van de bijstand. Dat gemis vormt de motor achter zijn huidige ambitie, maar is ook de basis voor zijn keuzes in het stemhokje.
“Puur rationeel en economisch zou ik als huiseigenaar misschien bij de VVD uitkomen”, geeft hij eerlijk toe. “Maar mijn hart en mijn geweten laten dat niet toe. Niet voor de cultuur, niet voor het onderwijs en zeker niet voor de wereld waarin mijn zoon opgroeit. Ik stem voor het collectief, voor partijen als GroenLinks, BIJ1 of de Partij voor de Dieren. Er is geen perfecte partij, maar dat is geen excuus om niet te kiezen.”
Hij maakt zich zorgen over de groeiende groep mensen die niet (meer) stemt. “Stel je voor dat al die afgehaakten zich lieten horen. Veel mensen zeggen: ‘Het maakt geen fluit uit.’ En als het dan misgaat, zeggen ze: ‘Zie je wel.’ Dat is een self-fulfilling prophecy. Ik hoop dat we de moed vinden om anders te bewegen, zodat we achteraf kunnen zeggen: ‘Kijk, het kán dus wel.’”
Hij loopt terug naar de rand van het bos. De zon staat inmiddels hoog. “Ik geloof echt in intentie en aantrekkingskracht”, besluit Elten. “In mijn kast hangt een lijst met dromen die ik ooit opschreef: een eigen huis, North Sea Jazz, Oerol… Veel daarvan is gelukt. Dat geeft kracht! Wees niet vals bescheiden; wees trots op wat je bouwt, maar vergeet nooit voor wie je het bouwt. En hoop is belangrijk, maar hoop zonder actie is niks.”